Những sai lầm phổ biến khi thiết kế bệnh viện và cách khắc phục

Trong lĩnh vực y tế, thiết kế bệnh viện không đơn thuần là bài toán kiến trúc. Đây là quá trình tổng hợp giữa công năng, an toàn, tiêu chuẩn kỹ thuật và khả năng vận hành. Chỉ một sai lầm nhỏ trong thiết kế cũng có thể gây hàng loạt hệ lụy về chi phí. Cũng như hiệu quả khai thác và thậm chí là rủi ro cho người bệnh.

Thực tế cho thấy, nhiều bệnh viện dù đầu tư lớn. Tuy nhiên, vẫn gặp khó khăn trong vận hành do những lỗi thiết kế ngay từ ban đầu. TECO chỉ ra các sai lầm phổ biến trong thiết kế bệnh viện. Và giải pháp khắc phục hiệu quả, giúp chủ đầu tư tránh trong quá trình sử dụng.

Vì sao sai lầm trong thiết kế bệnh viện gây hậu quả nghiêm trọng?

Bệnh viện là công trình đặc thù với yêu cầu vận hành liên tục. Mật độ sử dụng cao và tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt. Không giống các công trình dân dụng, việc cải tạo hay sửa chữa bệnh viện trong quá trình hoạt động luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro và chi phí lớn.

Thiết kế bệnh viện sai ngay từ đầu có thể dẫn đến tình trạng giao thông nội bộ bất hợp lý. Tăng nguy cơ lây nhiễm chéo, khó mở rộng quy mô hoặc phát sinh chi phí vận hành cao. Ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm người bệnh và hiệu suất làm việc của đội ngũ y bác sĩ.

Hậu quả của việc thiết kế bệnh viện không đúng quy chuẩn. 

Thiết kế mặt bằng thiếu logic trong dây chuyền công năng

Một trong những lỗi thường gặp nhất trong thiết kế bệnh viện là mặt bằng bố trí thiếu tính logic. Luồng di chuyển của bệnh nhân, nhân viên y tế, thân nhân và luồng vận chuyển rác thải, dụng cụ bẩn thường bị chồng chéo.

Hệ quả là bệnh viện vận hành kém hiệu quả, tăng thời gian di chuyển, gây ùn tắc tại các khu khám chữa bệnh và làm gia tăng nguy cơ mất an toàn.

Cách khắc phục:
Ngay từ giai đoạn thiết kế concept, cần phân tích kỹ lưu lượng sử dụng thực tế. Thiết kế bệnh viện phải đảm bảo nguyên tắc phân luồng rõ ràng, tách biệt luồng sạch – bẩn, luồng cấp cứu – khám thường và luồng nội bộ kỹ thuật.

Thiết kế mặt bằng thiếu logic trong dây chuyền công năng

Không kiểm soát tốt nguy cơ lây nhiễm chéo

Nhiều công trình bệnh viện được thiết kế với không gian đẹp. Tuy nhiên, lại thiếu giải pháp kiểm soát nhiễm khuẩn hiệu quả. Điều này đặc biệt nguy hiểm trong các khu điều trị, khu cách ly, phòng mổ hoặc khoa truyền nhiễm.

Hệ thống thông gió, điều hòa không khí nếu không được tính toán đúng sẽ trở thành nguồn phát tán mầm bệnh.

Cách khắc phục:
Thiết kế bệnh viện cần đặt kiểm soát nhiễm khuẩn làm tiêu chí cốt lõi. Việc bố trí áp lực âm – dương, hệ thống thông gió riêng cho từng khu chức năng và phối hợp chặt chẽ giữa kiến trúc, MEP và thiết bị y tế là điều bắt buộc.

Chạy theo hình thức, xem nhẹ công năng sử dụng

Một số chủ đầu tư ưu tiên yếu tố thẩm mỹ mà bỏ qua đặc thù vận hành của bệnh viện. Không gian có thể đẹp trên bản vẽ nhưng lại gây bất tiện khi sử dụng thực tế, khó vệ sinh, khó bảo trì và không phù hợp với quy trình y tế.

Trong thiết kế bệnh viện, thẩm mỹ không phải yếu tố dẫn dắt mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ.

Chạy theo hình thức, xem nhẹ công năng 

Cách khắc phục:
Thiết kế cần lấy công năng làm trung tâm. Việc tham vấn đội ngũ y bác sĩ, cán bộ quản lý bệnh viện ngay từ giai đoạn thiết kế sẽ giúp không gian phù hợp với nhu cầu sử dụng thực tế, hạn chế điều chỉnh về sau.

Không tuân thủ đầy đủ tiêu chuẩn và quy chuẩn y tế

Áp dụng tiêu chuẩn dân dụng cho công trình bệnh viện là sai lầm nghiêm trọng. Bệnh viện phải tuân thủ hệ thống quy chuẩn riêng về diện tích, khoảng cách, chiếu sáng, thông gió, phòng cháy chữa cháy và an toàn sinh học.

Nhiều dự án phải điều chỉnh thiết kế hoặc xin cấp phép kéo dài do không đáp ứng quy định.

Cách khắc phục:
Thiết kế bệnh viện cần được thực hiện bởi đơn vị am hiểu tiêu chuẩn Bộ Y tế và các quy chuẩn liên quan. Việc cập nhật đầy đủ các quy định hiện hành giúp hạn chế rủi ro pháp lý và đảm bảo bệnh viện được cấp phép đúng tiến độ.

Không tuân thủ đầy đủ tiêu chuẩn và quy chuẩn y tế

Lựa chọn vật liệu không phù hợp môi trường bệnh viện

Không ít bệnh viện sử dụng vật liệu đẹp nhưng không đáp ứng yêu cầu y tế. Các bề mặt khó vệ sinh, dễ trầy xước hoặc nhanh xuống cấp sẽ làm tăng chi phí bảo trì và ảnh hưởng đến kiểm soát vệ sinh.

Cách khắc phục:
Trong thiết kế bệnh viện, vật liệu cần ưu tiên tính bền, sạch, an toàn và dễ bảo trì. Việc cân nhắc chi phí vòng đời vật liệu thay vì chỉ chi phí đầu tư ban đầu sẽ giúp tối ưu hiệu quả lâu dài.

Thiếu tính linh hoạt cho mở rộng và nâng cấp

Nhiều bệnh viện được thiết kế “đóng”, không dự trù khả năng mở rộng hoặc nâng cấp khi quy mô hoạt động tăng lên. Điều này gây khó khăn khi bổ sung khoa phòng, thiết bị y tế mới hoặc công nghệ hiện đại.

Cách khắc phục:
Thiết kế bệnh viện nên theo mô-đun, có dự phòng không gian kỹ thuật và khả năng mở rộng. Việc tính toán ngay từ đầu giúp bệnh viện thích ứng tốt với nhu cầu phát triển trong tương lai.

Thiếu tính linh hoạt cho mở rộng và nâng cấp

Thiết kế hệ thống kỹ thuật thiếu đồng bộ

Hệ thống kỹ thuật là “xương sống” của bệnh viện. Thiết kế thiếu đồng bộ giữa kiến trúc, kết cấu và MEP sẽ dẫn đến lỗi vận hành, phát sinh sửa chữa và ảnh hưởng đến hoạt động khám chữa bệnh.

Cách khắc phục:
Cần đồng bộ toàn bộ hệ thống ngay từ giai đoạn thiết kế. Mô phỏng vận hành và kiểm tra xung đột kỹ thuật giúp giảm thiểu rủi ro khi thi công và đưa vào sử dụng.

Không chú trọng trải nghiệm người bệnh

Thiết kế bệnh viện chỉ tập trung vào kỹ thuật mà bỏ qua yếu tố con người. Điều này tạo ra không gian căng thẳng, thiếu thân thiện. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý người bệnh và thân nhân.

Cách khắc phục:
Thiết kế bệnh viện hiện đại cần lấy người bệnh làm trung tâm. Ánh sáng tự nhiên, cây xanh, không gian chờ hợp lý. Và định hướng giao thông rõ ràng sẽ cải thiện đáng kể trải nghiệm tổng thể.

7 Tiêu chuẩn trọng yếu để thiết kế bệnh viện chuẩn quốc tế
Tiêu chí lựa chọn nhà thầu thiết kế thi công bệnh viện uy tín
Các tiêu chuẩn cần lưu ý khi thiết kế nội thất bệnh viện

Kết luận

Những sai lầm trên không thể khắctreenc triệt để khi công trình đã đi vào hoạt động. Vì vậy, đầu tư cho thiết kế bài bản, đúng tiêu chuẩn. Đây là chìa khóa giúp bệnh viện hoạt động hiệu quả, bền vững và an toàn lâu dài.

Nếu bạn đang chuẩn bị triển khai một dự án bệnh viện. Việc lựa chọn đơn vị chuyên sâu trong thiết kế bệnh viện và thi công công trình y tế sẽ giúp hạn chế rủi ro và tối ưu giá trị đầu tư ngay từ bước đầu tiên. Liên hệ TECO để được tư vấn chi tiết giải pháp.