Tiêu chuẩn thiết kế thi công bệnh viện cho từng phòng chức năng bệnh viện

Trong lĩnh vực y tế, mỗi không gian đều mang một vai trò riêng. Vì vậy, thiết kế, thi công bệnh viện không thể áp dụng một tiêu chuẩn chung cho toàn bộ công trình. Mỗi phòng chức năng là một “hệ vi mô” với yêu cầu khác nhau về kỹ thuật, kiểm soát nhiễm khuẩn và vận hành. Nếu thiết kế sai ở một điểm, toàn bộ hệ thống có thể bị ảnh hưởng. Hiểu đúng tiêu chuẩn cho từng phòng là nền tảng để đảm bảo công trình vận hành hiệu quả, an toàn và bền vững. Cùng TECO tìm hiểu chi tiết về thiết kế thi công bệnh viện cho từng phòng chức năng bệnh viện.

Khám phá chi tiết công năng từng phòng chức năng bệnh viện

Nguyên tắc chung khi thiết kế – thi công theo từng phòng

Trước khi đi vào từng không gian cụ thể, thiết kế, thi công bệnh viện cần tuân thủ 4 nguyên tắc cốt lõi.

Phân luồng sạch – bẩn

Đây là nguyên tắc quan trọng nhất. Mọi không gian phải được tổ chức theo luồng:

• Sạch
• Trung gian
• Bẩn

Luồng di chuyển của bệnh nhân, nhân viên và vật tư phải được tách biệt. Không được giao cắt giữa khu sạch và khu nhiễm.

Kiểm soát áp lực không khí

Mỗi phòng có yêu cầu áp lực khác nhau:

• Phòng mổ: áp lực dương
• Phòng cách ly, xét nghiệm: áp lực âm

Hệ thống HVAC phải được tính toán ngay từ đầu. Nếu sai, nguy cơ lây nhiễm sẽ tăng cao.

Lựa chọn vật liệu phù hợp

Vật liệu trong bệnh viện không chỉ để hoàn thiện thẩm mỹ. Chúng phải đáp ứng:

• Kháng khuẩn
• Không bám bụi
• Dễ vệ sinh
• Không có khe hở

Các góc tường thường được bo cong để tránh tích tụ vi khuẩn.

Tối ưu vận hành

Thiết kế không chỉ để “đẹp”, mà phải phục vụ vận hành: Giảm quãng đường di chuyển, tăng hiệu quả làm việc của nhân viên và tối ưu thời gian xử lý. Nguyên tắc cốt lõi: thiết kế đi từ vận hành, không đi từ hình thức.

Xem thêm:

7 Tiêu chuẩn trọng yếu để thiết kế bệnh viện chuẩn quốc tế
Tiêu chí lựa chọn nhà thầu thiết kế thi công bệnh viện uy tín

Sai lầm phổ biến khi thiết kế bệnh viện và cách khắc phục 

Tiêu chuẩn thiết kế – thi công theo từng phòng chức năng

Trong thiết kế, thi công bệnh viện, mỗi phòng chức năng là một hệ kỹ thuật độc lập với yêu cầu riêng về không gian, vật liệu, môi trường và vận hành. Việc hiểu đúng và triển khai đúng tiêu chuẩn cho từng khu vực là yếu tố quyết định đến hiệu quả sử dụng lâu dài.

Sảnh tiếp đón, khu vực chờ, đăng ký khám bệnh

Sảnh tiếp đón là không gian có lưu lượng lớn và đóng vai trò điều phối dòng bệnh nhân ngay từ đầu. Trong thiết kế, thi công bệnh viện, khu vực này cần được tổ chức theo nguyên tắc phân luồng rõ ràng giữa tiếp nhận – đăng ký – chờ khám nhằm tránh ùn tắc cục bộ. Diện tích phải đủ lớn để đáp ứng giờ cao điểm, đồng thời đảm bảo khoảng cách an toàn giữa các vị trí ngồi. Hệ thống chiếu sáng nên kết hợp ánh sáng tự nhiên và nhân tạo, đạt mức 300–500 lux để tạo cảm giác dễ chịu. Vật liệu hoàn thiện như sàn, tường cần có khả năng chống trơn trượt, chống bám bẩn và dễ vệ sinh. Ngoài ra, hệ thống chỉ dẫn (wayfinding) phải trực quan, giúp bệnh nhân tự định hướng nhanh mà không phụ thuộc vào nhân viên.

Sảnh tiếp đón Khu khám bệnh VIP Bệnh viện Xuyên Á do TECO thi công 

Phòng khám bệnh

Phòng khám là đơn vị chức năng cơ bản nhưng có tần suất sử dụng cao, đòi hỏi sự cân bằng giữa công năng và riêng tư. Trong quá trình thiết kế, thi công bệnh viện, phòng khám cần được bố trí diện tích khoảng 10–15 m², phân tách rõ khu vực khám lâm sàng và khu tư vấn. Yêu cầu cách âm tương đối nhằm đảm bảo bảo mật thông tin bệnh nhân. Hệ thống chiếu sáng cần đạt 300–500 lux, tập trung vào vùng khám để hỗ trợ bác sĩ quan sát chính xác. Thông gió có thể kết hợp tự nhiên và cơ khí, đảm bảo không khí lưu thông liên tục. Vật liệu nội thất cần kháng khuẩn, hạn chế khe hở để tránh tích tụ vi sinh.

Phòng khám bệnh cần dùng vật liệu kháng khuẩn. 

Phòng cận lâm sàng

Khu cận lâm sàng bao gồm xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, là nơi có yêu cầu kỹ thuật cao trong thiết kế, thi công bệnh viện. Đối với phòng xét nghiệm, cần tổ chức luồng vận chuyển mẫu theo một chiều từ tiếp nhận đến phân tích và lưu trữ, tránh nhiễm chéo. Hệ thống thông gió phải tạo áp lực âm để ngăn phát tán tác nhân sinh học ra môi trường bên ngoài, đồng thời tích hợp hệ thống hút khí độc tại các vị trí thao tác. Bề mặt bàn thí nghiệm và tường phải chịu được hóa chất và dễ khử khuẩn. Với khu chẩn đoán hình ảnh, tiêu chuẩn che chắn bức xạ là bắt buộc, sử dụng vật liệu như tường chì hoặc kính chì.

Phòng điều trị nội trú

Phòng nội trú là nơi bệnh nhân lưu trú dài ngày, vì vậy ngoài yếu tố kỹ thuật, trải nghiệm không gian đóng vai trò quan trọng. Trong thiết kế, thi công bệnh viện, phòng nội trú cần bố trí số phòng phù hợp. Với diện tích đảm bảo khoảng cách tối thiểu giữa các giường để thuận tiện chăm sóc. Mỗi phòng nên có khu vệ sinh riêng, đảm bảo tiêu chuẩn chống trượt và dễ vệ sinh. Ánh sáng tự nhiên cần được tận dụng tối đa thông qua cửa sổ lớn hoặc giếng trời, kết hợp thông gió cơ khí để duy trì chất lượng không khí. Vật liệu sử dụng cần thân thiện, giảm tiếng ồn và tạo cảm giác thoải mái. Xu hướng hiện nay là nâng cấp không gian nội trú theo hướng tiện nghi, hỗ trợ tốt hơn cho quá trình hồi phục.

Phòng phẫu thuật

Phòng mổ là khu vực có tiêu chuẩn nghiêm ngặt nhất trong toàn bộ thiết kế, thi công bệnh viện. Không gian phải được phân chia thành các vùng rõ ràng: Khu sạch, khu đệm và khu bẩn, với luồng di chuyển một chiều nhằm kiểm soát nhiễm khuẩn tuyệt đối. Hệ thống HVAC đóng vai trò then chốt. Vì giúp duy trì áp lực dương trong phòng mổ. Nhằm ngăn vi khuẩn từ bên ngoài xâm nhập, đồng thời sử dụng bộ lọc HEPA để đảm bảo độ sạch không khí. Nhiệt độ thường duy trì trong khoảng 20–24°C và độ ẩm 45–60%. Tất cả bề mặt tường, trần, sàn phải liền mạch, không khe hở.  Sử dụng vật liệu kháng khuẩn và dễ làm sạch. Các góc tường được bo cong để hạn chế tích tụ bụi và vi sinh.

Phòng mổ là khu vực có tiêu chuẩn nghiêm ngặt nhất trong toàn bộ thiết kế, thi công bệnh viện

Phòng cấp cứu

Phòng cấp cứu yêu cầu thiết kế tối ưu cho tốc độ và khả năng phản ứng nhanh. Trong thiết kế, thi công bệnh viện, khu vực này cần đặt gần lối vào chính hoặc lối tiếp nhận xe cấp cứu. Đồng thời kết nối trực tiếp với các khoa quan trọng như chẩn đoán hình ảnh, phòng mổ và ICU. Không gian bên trong cần đủ rộng để tiếp cận bệnh nhân từ nhiều phía. Hỗ trợ thao tác cấp cứu khẩn cấp. Hệ thống kỹ thuật phải đảm bảo tính liên tục. Bao gồm nguồn điện dự phòng, khí y tế và thiết bị cấp cứu luôn sẵn sàng. Thiết kế ánh sáng phải đủ mạnh, không gián đoạn, giúp đảm bảo độ chính xác trong xử lý tình huống.

Xem thêm:

Tìm hiểu chi tiết thiết kế và thi công bệnh viện đa khoa
Các tiêu chuẩn cần lưu ý khi thiết kế nội thất bệnh viện

5 Xu hướng thiết kế bệnh viện hiện đại dẫn đầu hiện nay

Phòng ICU

Phòng hồi sức tích cực là khu vực có yêu cầu cao về kiểm soát môi trường và khả năng theo dõi liên tục. Mỗi giường ICU cần diện tích lớn hơn phòng nội trú thông thường. Đảm bảo không gian cho thiết bị và thao tác y tế. Bố trí phải cho phép nhân viên quan sát bệnh nhân từ khu điều dưỡng trung tâm. Hệ thống khí y tế được tích hợp tại đầu giường, cùng với nguồn điện dự phòng liên tục để đảm bảo không gián đoạn điều trị. Tùy theo mục đích sử dụng, phòng ICU có thể được thiết kế với áp lực dương hoặc âm. Vật liệu hoàn thiện cần đạt tiêu chuẩn kháng khuẩn cao, dễ vệ sinh. Đặc biệt, hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.

Mỗi giường ICU cần diện tích lớn hơn phòng nội trú thông thường

Khu tiệt trùng (CSSD)

Khu tiệt trùng là trung tâm kiểm soát vô khuẩn trong bệnh viện. Đóng vai trò hỗ trợ cho toàn bộ hệ thống. Trong thiết kế, thi công bệnh viện, CSSD phải được tổ chức theo nguyên tắc luồng một chiều tuyệt đối. Từ khu nhận dụng cụ bẩn đến khu rửa, tiệt trùng và lưu trữ sạch. Các khu vực này phải tách biệt rõ ràng và không được giao cắt. Hệ thống áp lực không khí được phân cấp, với khu bẩn duy trì áp lực âm và khu sạch duy trì áp lực dương. Thiết bị tiệt trùng cần được bố trí hợp lý để tối ưu quy trình vận hành. Đây là khu vực có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng kiểm soát nhiễm khuẩn của toàn bệnh viện.

Xem thêm

Khu khám bệnh VIP Bệnh viện Xuyên Á

Kết luận 

Thiết kế, thi công bệnh viện là một trong những lĩnh vực phức tạp nhất trong xây dựng. Mỗi phòng chức năng đều có tiêu chuẩn riêng và ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ hệ thống.

Một thiết kế đúng không chỉ đảm bảo công năng. Giúp tăng hiệu quả điều trị, giảm rủi ro nhiễm khuẩn và tối ưu chi phí vận hành. Trong bối cảnh ngành y tế ngày càng phát triển, việc đầu tư đúng vào thiết kế ngay từ đầu chính là yếu tố quyết định sự thành công lâu dài của bệnh viện.  Bệnh viện không chỉ là công trình. Đó là hệ thống sống, nơi từng chi tiết thiết kế đều tác động đến sức khỏe con người. TECO hy vọng bài viết đã giúp giải đáp những tiêu chuẩn từng phòng chức năng đáp ứng công năng hiệu quả của bệnh viện.