Thi công cải tạo trường học đang hoạt động: cách TECO tổ chức công trường

Nguyễn Thành Tâm – TECO

Nhà trường cần cải tạo thư viện hoặc nâng cấp phòng học nhưng không thể cho học sinh nghỉ. Khi đó nhà thầu phải thi công trường học đang hoạt động: lịch học, lịch thi, sự kiện vẫn diễn ra, công trình phải làm xen vào giữa.

Ở loại công trình này, sơ suất nhỏ ở công trường đến tai phụ huynh rất nhanh. Đó có thể là bụi trên bàn học, tiếng khoan giữa giờ kiểm tra, hay một công nhân đi nhầm vào khu lớp học.

TECO đã thi công cải tạo nội thất Trường Quốc tế Đức IGS và thư viện Trường Quốc tế Emasi Plus Waterpoint trong lúc hai trường vẫn dạy học. Bài viết kể lại cách chúng tôi tổ chức công trường ở hai dự án này, theo thứ tự từ trước khởi công đến ngày trả mặt bằng. Ban giám hiệu và chủ đầu tư có thể dùng làm danh sách những việc cần yêu cầu ở nhà thầu.

Trường đang hoạt động khác công trình bỏ trống ở đâu

Cùng một khối lượng công việc, thi công trong trường đang hoạt động khác thi công mặt bằng trống ở hầu hết các khâu tổ chức:

Vì vậy, thời gian làm thực tế mỗi ngày ngắn hơn. Khi lập tiến độ, nhà thầu phải tách việc làm được trong giờ học với việc chỉ làm được ngoài giờ.

Trước khởi công: khảo sát, lịch học và phương án phân khu

Phần lớn sự cố ở công trình trong trường đang hoạt động bắt nguồn từ việc chưa chốt kỹ trước ngày vào làm. Trước khởi công, TECO cùng nhà trường làm 6 việc:

Bản vẽ phân khu nên được nhà trường ký duyệt. Khi có thay đổi trong lúc thi công (đổi lối đi, mở thêm khu), cập nhật bản vẽ và gửi lại.

Phân khu: lối đi, nhà vệ sinh, điểm tập kết vật tư và rác

Theo bản vẽ phân khu ở thư viện Emasi Plus Waterpoint, công nhân có một tuyến đi riêng từ cổng đến chỗ làm và không đi qua khu học sinh:

1. Vào từ cổng chính, đi theo lối bên ngoài tòa nhà.
2. Lên tầng bằng cầu thang bộ riêng, không đi qua sảnh chính. Vật tư chở bằng thang máy nhà trường chỉ định, cabin được bọc bạt và lót sàn.
3. Đi theo hành lang lót bạt sọc vào khu thư viện.

Xe giao vật tư cũng tránh giờ đưa đón học sinh. Hàng cồng kềnh như tấm gỗ, vách, bàn ghế được giao trước giờ học hoặc sau giờ tan.

Bao che bụi và bảo vệ thiết bị hiện hữu

Bụi là thứ dễ lọt ra khỏi khu thi công nhất. Nó đi theo ba đường: khe hở trên trần và vách, hệ thống ống gió điều hòa, đế giày của công nhân. TECO bao che theo từng vị trí trước khi bắt đầu đục, cắt, chà nhám:

TECO còn hạn chế cắt gỗ tại công trình. Tấm gỗ ở IGS và Emasi được gia công sẵn tại xưởng mộc 1.300 m² của TECO, ra công trình chỉ việc lắp. Cách này giảm hẳn bụi gỗ và tiếng máy cắt trong trường.

Cuối mỗi ngày, công nhân bắt buộc vệ sinh khu thi công và lau dọc ranh giới. Kỹ thuật đi kiểm tra phía ngoài ranh giới trước khi rời công trường.

Giờ thi công, tiếng ồn và mùi

Khung giờ thi công do nhà trường quy định, TECO nhận lịch từ trước ngày khởi công. Ngay khi lập tiến độ, chúng tôi chia công việc theo mức ồn và mùi để biết việc nào được làm vào lúc nào:

Mùi khó kiểm soát hơn tiếng ồn. Tiếng khoan dừng là hết, còn mùi sơn và keo có thể kéo dài nhiều giờ, lan theo ống gió sang các phòng khác. Với việc gây mùi, TECO làm thêm 3 việc:

1. Ưu tiên vật liệu gốc nước, ít mùi, nếu thiết kế cho phép.
2. Mở cửa ra ngoài hoặc đặt quạt hút đẩy khí ra phía ngoài tòa nhà, không đẩy vào hành lang.
3. Miệng gió điều hòa khu thi công giữ kín suốt thời gian sơn và dán keo. Sáng hôm sau, kỹ thuật kiểm tra mùi trước giờ học sinh vào.

Những ngày trường có thi hoặc sự kiện, việc ồn và việc gây mùi dừng hẳn, kể cả trong khung giờ được phép. Lịch này lấy từ nhà trường ngay buổi khảo sát và cập nhật hằng tuần.

Làm buổi tối và cuối tuần cần chuẩn bị thêm: đủ đèn chiếu sáng thi công, bảo vệ trường có danh sách người ở lại. Kỹ thuật của TECO luôn có mặt giám sát trong mọi ca thi công.

Chia việc như trên thì trong giờ học công trường vẫn chạy với các việc êm, không phải dồn hết việc vào buổi tối.

An toàn, an ninh và PCCC khi trường còn học sinh

Trong trường đang hoạt động, rủi ro không chỉ nằm ở công nhân. Học sinh tò mò có thể đi vào khu thi công. Một lối thoát nạn bị vật tư chắn có thể gây hậu quả lớn khi có sự cố. TECO kiểm soát theo 4 nhóm:

Cuối mỗi ca, kỹ thuật đi kiểm tra một vòng trước khi rời công trường:

• Cắt điện tủ thi công
• Cất máy móc, dụng cụ cầm tay vào khu khóa được
• Đưa sơn, dung môi, bình gas ra khỏi khu gần lớp học
• Kiểm tra rào, biển báo, dây cảnh báo còn nguyên vị trí
• Báo nhà trường đã bật lại báo cháy

Sáng hôm sau học sinh vào trường, khu thi công không còn thứ gì nguy hiểm trong tầm với. Phần hệ thống PCCC của công trình xem thêm bài Thi công, nghiệm thu và bảo trì hệ thống PCCC.

Báo cáo cho nhà trường mỗi ngày

Trường đang hoạt động cần biết hôm nay ai vào trường, làm gì, ở khu nào. Kỹ thuật công trình của TECO gửi báo cáo theo 3 mốc:

Báo cáo đều kèm ảnh chụp tại hiện trường. Người nhận không làm xây dựng vẫn nhìn ảnh là hiểu việc đang ở đâu.

Ảnh báo cáo hằng ngày còn có hai công dụng khác:

• Khi nhà trường hỏi một vết trầy hay chỗ hư hỏng có từ trước không, chỉ cần mở lại ảnh của ngày đó.
• Khi nghiệm thu, các phần bị che khuất như dây điện trong vách hay chống thấm dưới sàn đã có ảnh theo từng ngày.

Khi phát sinh: làm việc trực tiếp với người sử dụng

Trường đang hoạt động thường có nhiều phát sinh hơn công trình bỏ trống, vì 3 lý do:

• Người sử dụng thật (giáo viên, thủ thư, bộ phận IT) thấy công trình mỗi ngày và đề nghị điều chỉnh.
• Thiết bị của trường như máy chiếu, loa, camera, wifi cần thống nhất vị trí chờ trên trần và vách trước khi đóng trần.
• Khi tháo dỡ mới lộ ra hiện trạng bên trong như đường ống, dây điện cũ, chỗ thấm.

TECO xử lý mỗi phát sinh theo 6 bước:

1. Kỹ thuật chụp ảnh và ghi vị trí ngay khi phát hiện hoặc khi nhận yêu cầu thay đổi.
2. Cập nhật bản vẽ và dựng 3D chi tiết phương án, ghi đủ kích thước và số lượng.
3. Lên phương án thiết kế và gửi kèm báo giá để nhà trường duyệt, nói rõ ảnh hưởng đến tiến độ.
4. Gửi vào nhóm Zalo công trình để nhà trường xem ngay trong ngày.
5. Nếu chưa chốt được, chỉ huy trưởng gặp trực tiếp người sử dụng tại hiện trường.
6. Chốt phương án bằng tin nhắn Zalo và email, kèm biên bản xác nhận với nhà trường, rồi cập nhật tiến độ.

Tình huống thực tế: bản vẽ shop drawing duyệt chậm

Ở một công trình trường học, hạng mục nội thất bị chậm vì bản vẽ shop drawing chưa được duyệt. Quản lý dự án và người sử dụng chưa thống nhất được, bản vẽ gửi qua lại nhiều lần.

Người sử dụng không làm xây dựng nên khó hình dung kết quả từ bản vẽ kỹ thuật. Chỉ huy trưởng TECO đến gặp trực tiếp tại hiện trường, trình bày bằng ảnh hiện trạng và 3D, chỉ rõ từng phương án ảnh hưởng gì đến việc sử dụng. Hạng mục được chốt ngay trong ngày.

Kinh nghiệm rút ra: khi người quyết định không trong nghề, hiện trạng thật và hình ảnh 3D giúp chốt nhanh hơn bản vẽ 2D.

Bàn giao từng khu

Trong trường đang hoạt động, TECO bàn giao từng khu ngay khi khu đó xong, không đợi xong cả công trình. Khu nào bàn giao trước thì nhà trường dùng trước, và khu thi công thu hẹp dần.

Trước khi trả một khu cho nhà trường, kỹ thuật kiểm tra theo danh sách:

Sau đó, TECO tháo rào và biển báo của khu vừa bàn giao, rồi dời tuyến đi công nhân sang khu tiếp theo nếu cần.

Kết quả dự án

5 lỗi thường gặp khi thi công trong trường đang hoạt động

1. Không lấy lịch thi, lịch sự kiện của trường, nên việc khoan đục trùng giờ kiểm tra.
2. Chỉ phủ sàn, không bọc miệng gió và đầu báo khói. Bụi lan theo ống gió sang lớp khác, có khi làm kích hoạt báo cháy.
3. Công nhân đi chung lối, dùng chung nhà vệ sinh với học sinh vì không có bản vẽ phân khu.
4. Chỉ báo cáo theo tuần, nên nhà trường không biết hôm nay ai đang ở trong trường.
5. Chốt phát sinh bằng lời, không có biên bản, nên dễ tranh cãi lúc nghiệm thu và quyết toán.

Kết luận

Thi công trong trường đang hoạt động khó ở phần tổ chức nhiều hơn phần kỹ thuật. Phần lớn rủi ro được chặn từ trước ngày khởi công: lịch của trường, bản vẽ phân khu, nội quy công trường. Phần còn lại nằm ở kỷ luật hằng ngày: bao che, báo cáo, vệ sinh cuối ca.

Nếu trường của anh chị cần cải tạo mà không thể dừng dạy học, TECO sẽ khảo sát và đề xuất phương án phân khu ngay từ buổi đầu.

Đọc thêm: Thiết kế thi công trường học quốc tế an toàn: nguyên tắc cốt lõi · Tiêu chuẩn thiết kế trường học.

Liên hệ TECO để được khảo sát mặt bằng: 0911 111 929 – teco@tecoarch.com

Dịch vụ liên quan: Thiết kế thi công trường học quốc tế, mầm non · Bảo trì sau bàn giao – TECO MSC